Van lineaire naar circulaire economie

De lineaire economie verandert in een circulaire. Een mooie kans voor Nederlandse MKB-bedrijven.

Duurzame merkontwikkeling

In 2050 wil de overheid 80% minder gebruik van grondstoffen hebben gerealiseerd dan nu en in 2030 50%. De externe kosten wil ze daarbij gaan doorberekenen onder het motto: de vervuiler betaalt. Er zijn echter nog maar weinig Nederlandse MKB-bedrijven die duurzaam werk maken van hun merk. Bij duurzame ontwikkeling gaat het erom goed te voorzien in de behoeften van de huidige generatie, zonder de mogelijkheden van de toekomstige generatie in gevaar te brengen. Sinds de industriële revolutie zijn we echter gewend grondstoffen om te zetten in producten die na gebruik worden weggegooid. Maatschappelijke kosten in de vorm van afval en schadelijke uitstoot worden daarbij niet of nauwelijks doorberekend. Maar de tijd van het niet door berekenen van deze zogenoemde externe kosten in de vorm van milieuheffingen heeft haar langste tijd gehad. De huidige geëxternaliseerde kosten voor de samenleving zullen in toenemende mate tot de interne productiekosten gaan behoren. Bedrijven zullen steeds meer voor evenwicht zorgen tussen de drie P’s: People, Planet and Profit ofwel Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. De huidige lineaire economie vormt niet alleen een bedreiging voor het nationale milieu, maar ook voor de nationale en internationale Nederlandse merkontwikkeling. Merken die niet zichtbaar proactief hieraan bijdragen, zijn gedoemd om te verdwijnen.

Circulaire economie

Eind tachtig hebben Nederlandse bedrijven de eerste stappen gezet bij het systematisch retourneren van verbruikte producten (hergebruik-economie). Tegenwoordig is de term circulaire economie, waarbij het vooral gaat om het creëren van een gesloten cirkel: duurzame merkproducten worden zo ontworpen dat de gebruikte grondstoffen weer kunnen worden ingezet voor nieuwe producten, de grondstoffen optimaal worden gebruikt en/of worden gerecycled. Het is goed om daarbij expliciet aan de orde te laten komen welke voorspellingen worden gedaan over de toekomst. Het vraagt van bedrijven om te gaan denken in functionele specificaties in plaats van technische bij de aanbesteding, zoals bij het lichtproject bij Schiphol. Andere inspirerende voorbeelden zijn Unilever’s Ben&Jerry en Tony Chocolonely; en natuurlijk de duurzaamheidsprojecten van Daan Roosegaarde, zoals Lichtkunst,  Smart Highway,  Smogfree Tower, Van Gogh Fietspad en Windlicht,

Nieuwe verdienmodellen

In een lineaire economie zijn de verdienmodellen gericht op het zoveel mogelijk verkopen van producten, waarbij het aantrekkelijk is om producten te ontwerpen met een korte levensduur om meer te verkopen. In de transitie naar de circulaire economie wordt het standaard verdienmodel van prijs-per-gekochte-eenheid gewijzigd naar prijs-per-gebruikte-eenheid zoals huren, delen en pooling.

Positionering duurzaamheid

‘Duurzaamheid’ associeert in haar basis niet alleen met ‘duur’, maar ook met dubieuze kwaliteit, einde van de wereld, geiten-wollen-sokken, lelijk design,  linkse hobby, moeilijk, pusherig activisme, salonsocialisme, ver-van-mijn-bed-show en wijzen met het vingertje. Niet de associaties natuurlijk waarmee je een duurzaam product goed in de markt kunt zetten. Positieve associaties zijn er echter ook: authentiek, eerlijk, gemoedsrust, goed doen, hoop, kinderen, menselijk, puur, sympathiek en toekomst. Om effectief te kunnen zijn moeten nieuwe duurzame producten en/of diensten worden gecommuniceerd onder noemers als ‘slim’, ‘gemakkelijk’ en ‘persoonlijk relevant’; met een boodschap die gaat over een mooie wereld voor onze kinderen.

Stappenplan naar duurzame merk

Logisch is om te beginnen met het inkopen van grondstoffen met laag productierisico en beperkt effect op de winst: routine-inkopen. Deze leerervaringen kunnen vervolgens worden ingezet voor de duurzame ontwikkeling van hefboom-inkopen: goederen met laag productierisico, maar groot effect op de winst. Daarna komen de knelpunt-inkopen aan de orde: goederen met hoog productierisico, maar met weinig invloed op de winst. Tot slot zijn dan de ultieme strategische inkopen aan bod: grondstoffen met hoog productierisico en grote invloed op de winst.

Je merk duurzaam ontwikkelen?

Wees slim, neem Wim:

06 107 44 198  / merkontwikkeling@wimjurg.nl